Een vertrouwenspersoon Integriteit op de werkvloer is geen overbodige luxe. Er gaan dan ook steeds meer stemmen op om een vertrouwenspersoon wettelijk te verplichten bij een minimumaantal werknemers. Bij voorkeur een extern persoon. Iemand die geen binding heeft met het bedrijf, die neutraal terrein is en écht wordt vertrouwd. Net als een interne vertrouwenspersoon, heeft een externe vertrouwenspersoon van het LBIV een absolute geheimhoudingsplicht. Enige uitzondering: ernstige misdrijven waarbij de vertrouwenspersoon in gewetensnood komt.

Een vertrouwenspersoon kan pas iets veranderen, als medewerkers praten. En soms is er zoveel gebeurd, of heerst er zoveel angst, dat medewerkers hun mond houden over misstanden. Een signaalonderzoek kan dan uitkomst bieden. Het geeft de organisatie inzicht in waar de problemen vandaan komen. Het onderzoek legt de vinger op de zere plek. Een signaalonderzoek wordt ook wel een kwalitatief onderzoek genoemd, waar we uitgaan van de individuelen beleving en gevoelens van geïnterviewde werknemers. Het is goed om te weten dat dit onderzoek in eerste instantie geen arbeidsrechtelijke gevolgen heeft. Het is puur bedoeld om organisaties te helpen die hun cultuur willen veranderen en problemen willen oplossen, en daar een helder inzicht voor nodig hebben.

Wanneer ongewenste omgangsvormen binnen een organisatie strafbare vormen aannemen, zoals begin 2022 het geval was bij The Voice of Holland, is een signaalonderzoek niet langer afdoende. In dergelijke situaties moet onderzoek worden uitgevoerd naar de misstanden door een onderzoeksbureau met een POB-vergunning van Justis. Bewijsmateriaal dat anders wordt verzameld, is niet rechtsgeldig in een rechtszaak.

Het doel van een integriteitsonderzoek of feitenonderzoek is het achterhalen van de waarheid rondom misstappen binnen een organisatie. Zijn deze misstappen daadwerkelijk begaan? Wie heeft ze begaan? Wat is het bewijsmateriaal? Op basis van het onderzoek wordt een rapport opgesteld waarin de bevonden feiten en omstandigheden worden samengevat. De werkgever kan dit feitenonderzoek vervolgens gebruiken om eventueel arbeidsrechtelijke stappen te ondernemen.